"Gelir dağılımında adalet yolu açıldı"

"Gelir dağılımında adalet yolu açıldı"
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Gelir dağılımı eşitsizliğini gösteren Gini Katsayısı 2022 yılında, 2005 yılından sonra en kötü seviyesini görmüştü. Enflasyondaki düşüşle, vatandaşlarımızın alım gücü daha da artacak ve gelir dağılımındaki bozulma düzelmeye devam edecek” şeklinde konuştu.

Ekonomi Muhabirleri Derneği’nde konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yapısal reformlara hız kazandıracaklarını ve 2025'te maliye politikasının daha sıkı olacağını ifade etti.

2023 yılı mayıs ayından itibaren uygulamaya koydukları programın olumlu etkilerini gördüklerini belirten Şimşek, 2024’ün dış kırılganlıkların azaltıldığı, dayanıklılığın artırıldığı ve makrofinansal istikrarın güçlendirildiği bir yıl olacağını söyledi.

“Para politikasını desteklemek için mali disiplini güçlendirecek ve arz yönlü politikaları devreye alacağız”
Programı başarıyla uygulayarak, ödemeler dengesi riski ve enflasyonun kontrolden çıkma riskini ortadan kaldırdıklarını kaydeden Şimşek, “2025 yılında kalıcı fiyat istikrarını sağlamayı ve ekonomide yapısal dönüşümü hızlandırmayı hedefliyoruz. Enflasyonun düşmeye devam edeceği bu dönemde, para politikasını desteklemek için mali disiplini güçlendirecek ve arz yönlü politikaları devreye alacağız.

Sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil bir gelir dağılımı için, verimliliği ve rekabet gücümüzü artıracak yapısal reformları hayata geçirerek ülkemizi yüksek gelirli ülkeler arasında konumlandıracağız” açıklamasını yaptı.

“Yönetilen ve yönlendirilen fiyatları enflasyon hedefiyle uyumlu olarak belirleyeceğiz”
Bakan Şimşek, enflasyondaki düşüşün devam edeceğini belirterek, 2025’te dezenflasyonda dört temel hususun belirleyici olacağını söyledi. Şimşek, “Birincisi, para politikasının enflasyona gecikmeli etkisi zamanla daha net görülecek. İkincisi, 2025 yılında bütçe açığının milli gelire oranının azalması negatif mali etki oluşturacak. Üçüncüsü, bütçe imkanlarının elverdiği ölçüde, yönetilen ve yönlendirilen fiyatları enflasyon hedefiyle uyumlu olarak belirleyeceğiz.

Örneğin, enflasyonu etkileyen kalemlerde yeniden değerleme oranını uygulamadık. 2025’te akaryakıt ürünlerinde yapılacak ÖTV artış oranını yüzde 6 ile sınırlandırdık ve 12 milyar liralık vergi gelirinden vazgeçtik. Dördüncüsü, dezenflasyonu sadece talep yönlü politikalarla değil, gıda, konut ve enerji gibi birçok alanda arz yönlü tedbirlerle de destekleyecek; bu alandaki reformlara hız kazandıracağız.

Gıda arzını artırmak amacıyla sulama projeleri, arazi toplulaştırması, gıda lojistiği ve gıda ihtisas bölgelerinin kurulmasına yönelik desteklerimizi sürdüreceğiz. Sosyal konut arzının artırılması da arz yönlü politikaların temel unsurlarından biri olacak. Enerji dönüşümünü ise hem yerli hem de yenilenebilir kaynakları önceliklendirerek gerçekleştireceğiz” şeklinde ifadelere yer verdi.

“Deprem dışındaki alanlarda harcama disiplinine devam edeceğiz”
Şimşek, 2025 yılında maliye politikasının daha sıkı olacağını vurgulayarak, “2025 yılı, yeni vergi düzenlemelerinden daha çok kayıt dışılıkla mücadele ve harcama disiplini dönemi olacak. Deprem dışındaki alanlarda harcama disiplinine devam edeceğiz. Yeni ihdas edilen asgari kurumlar vergisi başta olmak üzere alınan gelir tedbirleri, vergilemede gönüllü uyumu güçlendirecek çalışmalar, etkin tahsilat ve denetim performansıyla bütçe açığını düşürmeye devam edeceğiz” dedi.

Şimşek, bu kapsamda bütçe açığının milli gelire oranının 2025’te yüzde 3,1’e ve sonraki yıllarda yüzde 3’ün altına gerilemesini beklediklerini ifade ederek, böylece kamu maliyesiyle de enflasyonla mücadeleye çok güçlü bir destek sağlayacaklarını aktardı.

“Rekabet gücünü ve büyüme potansiyelini artıracak tüm alanlarda yapısal reformlara hız vereceğiz”
Yapısal reformlara hız kazandıracaklarını kaydeden Şimşek, “Program kazanımlarımızı kalıcı hale getirecek, ülkemizin rekabet gücünü ve büyüme potansiyelini artıracak tüm alanlarda yapısal reformlara hız vereceğiz.

Ar-Ge ve yenilikçilik kapasitesini geliştirmek, yeşil ve dijital dönüşümü sağlamak, beşeri sermayeyi güçlendirmek, işgücü piyasasını daha da etkinleştirmek, yatırım ortamını iyileştirmek ve kayıt dışılığı azaltmak yapısal reformlarımızın temel eksenini oluşturuyor” şeklinde konuştu.

“Kamu ihale reformunun teknik çalışmaları tamamlandı”
Mal ve hizmet piyasalarında yoğunlaşmaya izin vermeyeceklerini dile getiren Şimşek, “Arz tarafında ayrıca ürün ya da sektör bazında tekelleşme eğilimlerine de engel olacağız. Bu kapsamda mal ve hizmetlerde, piyasaya girişin-çıkışın kolaylaştırılması ile küresel entegrasyonun sağlanması kritik önem taşıyor. Çünkü rekabetin olduğu ortamda verimlilik artar, yenilikçi çözümler ortaya çıkar ve bu da doğal olarak dezenflasyonist bir etki oluşturur.

Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesini; tarım, hizmetler ve kamu alımlarının kapsam dahiline alınmasını son derece değerli buluyoruz. Dolayısıyla küresel entegrasyonu yalnızca ekonomik bir gereklilik değil, aynı zamanda dezenflasyon sürecinin önemli bir unsuru olarak da görüyoruz. Kamu alımları tarafında Kamu İhale Reformuna ilişkin teknik çalışmalarımızı tamamladık ve Partimizin yetkili organlarına değerlendirmek üzere ilettik” diye konuştu.

“Dezenflasyon sürecini hızlandırmak için KKM’den çıkıyoruz”
Geçen yılın ekonomik verilerini değerlendiren ve 2025 yılına ilişkin beklentilerini dile getiren Bakan Şimşek, “Makro finansal istikrarı pekiştirmek ve dezenflasyon sürecini hızlandırmak için Kur Korumalı Mevduattan (KKM) çıkıyoruz. KKM’nin cazibesini azaltmak için tüzel kişilerdeki kurumlar vergisi istisnasını kaldırdık. Bireysel mevduatlara ise stopaj getirdik.

Döviz yükümlülüğü olan firmaların döviz ve TL cinsinden hesaplarına sağlanan kur korumalı desteği kaldırıldı. Bu adımların da katkısıyla KKM’deki azalış 71 haftadır kesintisiz sürüyor. Ağustos 2023’te 144 milyar dolarla zirve seviyesini gören KKM stoku, Aralık’ta 32,8 milyar dolara geriledi ve KKM’nin toplam mevduatlar içindeki payı 20 puan azalarak yüzde 5,9’a düştü. 2025 yılında KKM’den çıkışı tamamlayacağız” bilgisini paylaştı.

“2025 yılı ülke risk puanımızın (CDS) düşmeye devam ettiği bir yıl olacak”
Makro finansal istikrarın güçlenmesiyle ülke risk priminin düştüğünün altını çizen Şimşek, Mayıs 2023’te 700 baz puana yükselen risk primimiz, 2024 sonunda 260 puana geriledi. Türkiye risk primindeki iyileşme ile gelişmekte olan ülkelerden olumlu ayrıştı. Bu dönemde gelişmekte olan ülkelerin ortalama risk primindeki düşüş 36 baz puan iken, risk primimiz 443 puan azaldı. 2025 yılı CDS’imizin düşmeye devam ettiği bir yıl olacak.

Program sayesinde dış finansman maliyetimiz de oldukça azaldı. ABD Hazinesi benzer vadeli tahvil getirisi üzerine ilave prim farkı, yani spread, gelişmekte olan ülkelerde 2023 yılı Mayıs ayına göre 69 baz puan, ülkemizde ise 432 puan geriledi” değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Şimşek, Mayıs 2023’te 55,6 milyar dolara ulaşan yıllıklandırılmış cari açığın, Ekim 2024’te 7,7 milyar dolara ve milli gelire oranla yüzde 0,8’e gerilediğini belirterek, ekonomideki yeniden dengelenmenin, azalan enerji maliyetleri, düşen altın ithalatı ve turizm gelirlerindeki olumlu gelişmelerle cari dengeyi iyileştirdiğini vurguladı.

2024 yılında cari açığın milli gelire oranla yüzde 1’in altında kalmasını beklediklerini ifade eden Şimşek, 2025’te ise cari açığın sürdürülebilir bir seviyede, milli gelire oranla yüzde 2 civarında olmasını öngördüklerini belirtti.

“Rezerv yeterliliğimiz eşik seviyeye ulaştı”
Cari açıktaki düşüşün, dış finansmana erişimin iyileşmesinin ve Türk lirasına artan güvenin sonucunda, önemli ölçüde rezerv birikimi sağladıklarına dikkati çeken Şimşek, “2023 yılı Mayıs ayına göre brüt rezervlerimiz yaklaşık 57 milyar dolar, swap hariç net rezervlerimiz ise 104 milyar dolar arttı.

Uluslararası tanıma göre rezerv yeterliliğimiz eşik seviyeye ulaştı. Rezervlerdeki artışın yaklaşık yüzde 75’i yurt içi portföy tercihlerinden, yani ters para ikamesinden kaynaklandı. Programla birlikte Türk Lirasına güven arttı ve yabancı para mevduatların toplam içindeki payı yüzde 41,4’e geriledi” ifadelerine yer verdi.

Bakan Şimşek, gri listeden çıkış sürecinde mevzuat uyumu kapsamında 40 Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tavsiyesinin 39’unda uyum sağladıklarını belirterek, bu başarıyla en başarılı üye ülkeler arasında yer aldıklarını ifade etti. 2025’te başlayacak olan FATF’in 5’inci değerlendirme turuna ilişkin hazırlıklara, gri listeden çıkışla birlikte hemen başladıklarını aktardı.

“Haziranda başlayan dezenflasyon süreci devam ediyor”
Vatandaşların geçim sıkıntısını çözmenin en büyük öncelikleri olduğunu dile getiren Şimşek, şu ifadeleri kullandı:

“Bu doğrultuda gerekli politika çerçevesini oluşturduk ve dezenflasyon programını kararlılıkla uygulamaya devam ediyoruz. Uyguladığımız programın temel amacı olan fiyat istikrarını sağlamak, uzun soluklu bir çaba gerektiriyor. Bu nedenle programın ilk yılını dezenflasyona geçiş dönemi olarak planlamıştık.

Yıllık enflasyon öngördüğümüz gibi mayısta zirveye ulaştı. Haziranda başlayan dezenflasyon süreci devam ediyor. Aralık ayında yıllık enflasyon 2023 sonuna göre 20 puan, 2024 mayıs ayındaki zirve seviyesine göre ise 31 puandan fazla geriledi. Para politikasına hassasiyeti yüksek olan temel mallarda enflasyon düşüşü daha belirginken, dünyada olduğu gibi bizde de hizmetlerde atalet yüksek seyrediyor.”

“Gelir dağılımında adalet yeniden sağlanmaya başladı”
Uyguladıkları ekonomi programı sayesinde gelir dağılımındaki bozulmayı gidermeye başladıklarını da öne süren Şimşek, “Gelir dağılımı eşitsizliğini gösteren Gini Katsayısı 2022 yılında, 2005 yılından sonra en kötü seviyesini görmüştü. Ancak 2023 yılında bu eğilim tersine döndü, gelir dağılımında adalet yeniden sağlanmaya başladı.

Çalışanlarımızın milli gelirden aldığı pay son 26 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Enflasyondaki düşüşün devamıyla, vatandaşlarımızın alım gücü daha da artacak ve gelir dağılımındaki bozulma düzelmeye devam edecek” dedi.

Deprem harcamalarının etkisiyle 2023’te bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 6,4 olarak öngördüklerini de söyleyen Şimşek, uyguladıkları politikalarla bu oranın yüzde 5,2 olarak gerçekleştiğini ve gelişmekte olan ülke ortalamalarının altında kaldığını söyledi. Şimşek, 2024 yılında ise bu oranın yüzde 4.9 olarak gerçekleşmesini beklediklerini dile getirdi.

Dezenflasyon sürecinde büyümenin ılımlı ve daha dengeli seyrettiğini ifade eden Şimşek, sözlerini şu ifadelerle sürdürdü:
“2024’ün ilk üç çeyreğinde yüzde 3,2 gerçekleşen büyümeye toplam yurt içi talep 1,3 puan, net dış talep ise 1,9 puan katkı yaptı. Jeopolitik gelişmeler ve en büyük ticaret ortağımız Almanya’daki zayıf talep, 2024 yılında ihracatımızın büyümeye katkısını sınırladı.

Bunun yanı sıra stok maliyetlerindeki artış, iç talepteki yavaşlama ve diğer ihracat pazarlarımızdaki görece zayıf talep imalat sanayinde daralmaya neden oldu. Ancak milli gelirimizin yaklaşık 4’te 3’ünü oluşturan hizmetler, inşaat ve tarım sektörlerinde ekonomik aktivite halen güçlü görünümünü koruyor.

Büyümedeki ivme kaybına rağmen, işgücü piyasamız güçlü görünümünü sürdürmekte olup programın kısa vadeli etkilerinin oldukça sınırlı olduğunu gösteriyor. Mevsimsel düzeltilmiş istihdam 2024 Ekim ayında geçen yılın mayıs ayına göre 1,4 milyon kişi artarken aynı dönemde işsizlik oranı 0.8 puan gerileyerek yüzde 8,8 oldu.”

“2025 yılında ekonomik aktivitede göreli bir toparlanma öngörüyoruz”
Bakan Şimşek, enflasyondaki düşüş ve küresel koşulların desteğiyle, 2025'in ikinci yarısında ekonomik aktivitede belirgin bir toparlanma beklediklerini ifade etti. Ayrıca, 2025 yılında küresel büyüme, ticaret, finansal şartlar ve emtia fiyatlarının Türkiye ekonomisi için daha olumlu bir etki yaratacağına inandıklarını vurguladı.

Kaynak:İHA

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.